Sign in to follow this  
Rada

Plaški: Umre 40, rodi se jedan

Recommended Posts

Plaški: Umre 40, rodi se jedan

„Novosti“ u poseti ličkoj opštini Plaški, u kojoj je do leta 1995. godine živelo oko 7.000 Srba. Hrvati se zbog nedostatka posla iseljavaju, Srbi biološki nestaju

 

rep-plaski_620x0.jpg

Goran Slavnić (34), plaščanski paroh SPC

Hrvati su protiv diskriminacije, ali ne podnose Rome i Srbe

U PLAŠKOM je do leta 1995. godine živelo 7.000 Srba i svega 11 hrvatskih porodica. Posle vojne akcije „Oluja“, Plaščansko polje, koje se nalazi između Gorskog Kotara i Like, etnički je očišćeno. Plodnu zemlju, koju meštani zovu „mala Kalifornija“, naselilo je oko hiljadu Hrvata iz zapadne Bosne.

Povratak proteranog pravoslavnog življa tekao je sporo. Oni koju su savladali strah, imali su problema sa birokratijom. Ako im kuće nisu bile porušene, bile su zauzete. Ipak, početkom ovog veka oko hiljadu Srba odlučilo je se vrati na vekovno ognjište.

- Uglavnom su to stare osobe, koje sa penzijom mogu da prežive u opštini u kojoj radi samo sedam kafića. Industrija više ne postoji. Posle privatizacije, zatvorena je fabrika papira i celuloze, a bolje dane čeka i punionica mineralne vode - priča načelnik opštine Pero Damjanović (28), koji je i sam jedan od povratnika.

Preduzetništva gotovo i da nema. Osim penzija i socijalne pomoći, stanovništvo preživljava od poljoprivrede i seče gustih šuma. Popularno je i pčelarstvo. Nedostatak novca oseća se na svakom ćošku. Iako skromnih primanja, prizemne kuće su uređene, sa cvetnim alejama u dvorištu.

Ovaj prirodni raj, koji se nalazi između gustih šuma i zelenih pašnjaka, sa brojnim izvorima vode, moguće je da za koju deceniju da postane demografska pustinja. Srbi zbog starog stanovništva odumiru, dok se Hrvati zbog nedostatka posla iseljavaju u Zagreb ili Rijeku.

 

MOGU ZAJEDNO

 

 

Načelnik opštine Pero Damjanović je jedan od retkih mladih ljudi koji su se vratili u Plaški. U velikoj koaliciji srpskih i hrvatskih partija, on je izabran da kao Srbin vodi opštinu. - Hrvati i Srbi ovde imaju odličan suživot. Nema nacionalnih trzavica. I jedni i drugi imamo problema sa besparicom - objašnjava Damjanović.

- Nema posla, pa nema ni ljudi - priča Goran Slavnić (34), plaščanski paroh SPC.

- Srbi ovde biološki nestaju. U parohiji trenutno imam oko 740 pravoslavnih vernika. Prema crkvenim knjigama, prosek stanovništva je 65 godina. Nažalost, godišnje služim na 40 sahrana, a samo nam se jedno srpsko dete rodi.

Plaški je vekovima bio značajno mesto za Srbe u Hrvatskoj. Gotovo tri veka, do 1941. godine, u njemu je bilo sedište gornjokarlovačke eparhije. U centru naselja nalazi se velelepni hram Vavedenja presvete Bogorodice, koji je posle osam godina gradnje završen 1763. godine. Ktitor je bio vladika Danilo Jakšić.

Pravoslavna bogomolja danas je u veoma lošem stanju. Krov je dotrajao, fasada oljuštena, a potrebna je i zamena instalacija. I ikonopisu je potrebna restauracija.

- Propadanje hrama počelo je sa Drugim svetskim ratom, a nastavljeno posle 1945. - priča sveštenik Goran Slavnić.

 

OBNOVA HRAMA

Hram Vavedenja presvete Bogorodice poslednji put je obnovljen 1906. godine. Godinu dana kasnije ikonostas je naslikao hrvatski slikar Ivan Tišov. Crkvi je danas neophodna pomoć. Zainteresovani prilog mogu da uplate na žiro-račun:

„Erste Steirmarkische bank“ d.d. Jadranski trg 3a, 51000 Rijeka. Broj: iban hr 9124020061100122823, sift esbchr22. Primalac: Srpska pravoslavna crkva u Hrvatskoj, Saborčanska 12 47304 Plaški.

 

 

rep-plaski-MALA.jpg

STRPLjIV POVRATAK

POVRATAK u svoj dom bio je veoma težak za mnoge Srbe. Penzionerka Radmila Medaković (63), među prvima se 1999. vratila u Plaški.

- Sa celom porodicom sam provela prvih pola godine kod komšija, dok nisam ušla u svoj dom. Potom smo se tri godine trudili da povratimo svekrovu kuću. U nju se doselila hrvatska porodica iz Banjaluke. Bili smo strpljivi, jer smo razumeli te ljude, koji su kao i mi ostali bez svog doma - priča Radmila, koja je 17 godina radila kao inženjer u plaškoj fabrici celuloze.

 

M. T. KOVAČEVIĆ

 

Večernje novosti 01.07.2014.

 

Share this post


Link to post

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Loading...
Sign in to follow this